Η ποινική δίωξη κινείται κατά κανόνα αυτεπάγγελτα από τον Εισαγγελέα κατόπιν αναφοράς, μήνυσης ή είδησης που αφορά στη διάπραξη αξιόποινης πράξης. Κατ’ εξαίρεση, στις περιπτώσεις που ορίζονται ρητά στον ποινικό κώδικα ή σε άλλους νόμους, η ποινική δίωξη γίνεται μόνο με έγκληση του παθόντος. Είναι, λοιπόν, σημαντικό να γνωρίζει κανείς αν μπορεί να υποβάλει έγκληση, μέσα σε ποια προθεσμία και πώς μπορεί να παραιτηθεί από αυτήν ή να την ανακαλέσει.
Δικαιούμενα πρόσωπα υποβολής έγκλησης
Ο άμεσα παθών ή αμέσως ζημιωθείς ενός αδικήματος έχει το δικαίωμα αν το επιθυμεί να ζητήσει την ποινική δίωξη μιας αξιόποινης πράξης, καταγγέλλοντας το γεγονός αυτό και υποβάλλοντας τη σχετική έγκληση εγγράφως ή και προφορικά ενώπιον κάθε αρμόδιας αρχής. Η έγκληση μπορεί να υποβληθεί από τον ίδιο τον εγκαλούντα ή από πρόσωπο που διαθέτει σχετική πληρεξουσιότητα προς τούτο. Μαζί με την έγκληση υποβάλλονται και όλα τα διαθέσιμα αποδεικτικά στοιχεία. Αν δύο ή περισσότεροι έχουν δικαίωμα έγκλησης, το δικαίωμα του καθενός είναι αυτοτελές.
Προθεσμία
Έγκληση μπορεί να υποβληθεί εντός τριών (3) μηνών από την ημέρα που έλαβε γνώση της πράξης και του προσώπου που την τέλεσε.
Απόρριψη έγκλησης
Στην περίπτωση που ο Εισαγγελέας κρίνει ότι η έγκληση είναι προφανώς αβάσιμη στην ουσία της ή δεν στηρίζεται στο νόμο ή είναι ανεπίδεκτη δικαστικής εκτίμησης, την απορρίπτει με διάταξη στην οποία περιέχεται και σχετική αιτιολογία. Ο εγκαλών έχει δικαίωμα να λάβει γνώση και αντίγραφο της διάταξης και έχει δικαίωμα να προσφύγει κατά αυτής μέσα σε χρονικό διάστημα 15 ημερών από την έκδοσή της.
Παραίτηση
Η παραίτηση από την έγκληση μπορεί να γίνει από τον ίδιο τον δικαιούμενο ή από πρόσωπο που έχει ειδική πληρεξουσιότητα στον εισαγγελέα ή σε οποιονδήποτε ανακριτικό υπάλληλο και συντάσσεται σχετική έκθεση. Ανάκληση επί της παραίτησης δεν επιτρέπεται.
Ανάκληση
Ο εγκαλών είτε ο ίδιος είτε άλλος εφοδιασμένος με ειδικό πληρεξούσιο δύναται να προβεί σε δήλωση ανάκλησης της έγκλησής του, ενώπιον οποιουδήποτε ανακριτικού υπαλλήλου ή και στο ακροατήριο καθ’όλη τη διάρκεια της δίκης και μέχρι την έκδοση απόφασης του δευτεροβάθμιου δικαστηρίου. Σε περίπτωση που λάβει χώρα αργότερα, η ανάκληση θεωρείται απαράδεκτη. Για την ανάκληση απαιτείται η καταβολή δικαστικών εξόδων και τελών, τα οποία βαρύνουν τον ανακαλούντα. Ρητέον ότι, ανάκληση ως προς έναν κατηγορούμενο, ισχύει και για τους λοιπούς (αδιαίρετο της έγκλησης). Μετά την ανάκληση της έγκλησης που υποβλήθηκε δεν μπορεί να υποβληθεί νέα.