Σε περίπτωση εργατικού ατυχήματος, ο νόμος διαθέτει ένα προστατευτικό πλαίσιο, με το οποίο θεσπίζονται υποχρεώσεις για τον εργοδότη και δικαιώματα για τον εργαζόμενο, απορρέουσες από την σύμβαση εργασίας. Κρίνεται ιδιαίτερο σημαντικό τόσο η εργοδοτική πλευρά, όσο και οι ίδιοι οι εργαζόμενοι να γνωρίζουν τις σχετικές προβλέψεις του νόμου, προκειμένου να ακολουθείται η νόμιμη διαδικασία.
Πότε ένα ατύχημα είναι εργατικό;
Οι σχετικές με τα εργατικά ατυχήματα διατάξεις καλύπτουν τρεις περιπτώσεις ατυχημάτων:
- Κατά τη διάρκεια εκτέλεσης της εργασίας του. Στην περίπτωση αυτή υφίσταται αιτιώδης σχέση των ατυχημάτων με την εργασία.
- Με αφορμή αυτήν: ήτοι εκτός τόπου και χρόνου εργασίας, αλλά με την προϋπόθεση να έχουν έστω έμμεση σχέση με την εργασία. Έχει κριθεί από τη νομολογία ότι αποτελούν εργατικά ατυχήματα και εκείνα που συμβαίνουν κατά την μετάβαση στην εργασία.
- Επαγγελματική ασθένεια: η επιβάρυνση της υγείας οφείλεται στις συνθήκες εργασίας. Υπάρχει νομολογία σύμφωνα με την οποία αν υπάρχει μεν προϋπάρχουσα ασθένεια, αλλά αυτή επιδεινώθηκε εξαιτίας δυσμενών ή ασυνήθιστων όρων εργασίας, τότε υφίσταται εργατικό ατύχημα.
Υποχρεώσεις εργοδότη
Ο εργοδότης οφείλει να προχωρήσει σε αναγγελία του εργατικού ατυχήματος εντός 24 ωρών στην Επιθεώρηση Εργασίας, στην αστυνομία και στον ασφαλιστικό φορέα του εργαζομένου. Υφίσταται επίσης υποχρέωση να τηρεί ειδικό βιβλίο εργατικών ατυχημάτων, όπου θα αναγράφεται η αιτία και η περιγραφή του ατυχήματος. Θα πρέπει ακόμη να τηρείται κατάλογος εργατικών ατυχημάτων, για όσα ατυχήματα είχαν ως συνέπεια την αδυναμία εργασίας από τον εργαζόμενο άνω των τριών ημερών.
Δικαίωμα αποζημίωσης εργαζομένου
Ο εργαζόμενος που υπέστη εργατικό ατύχημα δικαιούται να ασκήσει αγωγή αποζημίωσης (υπό την προϋπόθεση ο τραυματισμός διήρκεσε άνω των 4 ημερών) για την περιουσιακή ζημία που υπέστη εξαιτίας του ατυχήματος. Για την αξίωση του αυτή δεν χρειάζεται να υπάρχει πταίσμα του εργοδότη, αλλά αρκεί η αντικειμενική του ευθύνη. Δύναται επίσης να ζητήσει αποζημίωση για ηθική βλάβη, υπό την προϋπόθεση ότι υπάρχει πταίσμα του εργοδότη ως προς τον τραυματισμό του. Πταίσμα συνιστά η αμέλεια ως προς την τήρηση των προβλεπόμενων από γενικές ή ειδικές διατάξεις όρων υγιεινής και ασφάλειας των εργαζομένων. Για τον προσδιορισμό του ύψους της εύλογης αποζημίωσης, το δικαστήριο λαμβάνει υπόψη, στοιχεία όπως τις συνθήκες του ατυχήματος, την έκταση της προκληθείσης σωματικής βλάβης και τις συνέπειες αυτής, την οικονομική κατάσταση των μερών, καθώς και το τυχόν συντρέχον πταίσμα του παθόντος, το οποίο συνεκτιμάται με τα ως άνω στοιχεία. Ρητέον ότι η αξίωση ηθικής βλάβης λόγω εργατικού ατυχήματος παραγράφεται 5 έτη από τον τραυματισμό.
Θανατηφόρο εργατικό ατύχημα
Στην περίπτωση που υπάρξει το εργατικό ατύχημα είναι θανατηφόρο, οι συγγενείς έχουν το δικαίωμα να λάβουν αποζημίωση για ψυχική οδύνη.