TΟ ΝΕΟ ΠΤΩΧΕΥΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΤΟΥ N. 4738/2020
Στις 27 Οκτωβρίου 2020 δημοσιεύτηκε ο Ν. 4738/2020 με τίτλο «Ρύθμιση οφειλών και παροχή δεύτερης ευκαιρίας και άλλες διατάξεις». Με τον νέο νόμο ενσωματώνονται στο εθνικό δίκαιο οι διατάξεις της Οδηγίας (ΕΕ) 1023/2019 «Πλαίσιο για την προληπτική αναδιάρθρωση και την απαλλαγή του οφειλέτη από τα χρέη». Οι νέες διατάξεις που ρυθμίζουν την προπτωχευτική διαδικασία εξυγίανσης εφαρμόζονται στις διαδικασίες εξυγίανσης που εκκινούν μετά την 01/03/2021.
ΣΚΟΠΟΣ ΕΞΥΓΙΑΝΣΗΣ
Η διαδικασία εξυγίανσης αποτελεί συλλογική προπτωχευτική διαδικασία, η οποία ενεργοποιείται είτε με πρωτοβουλία του οφειλέτη είτε με πρωτοβουλία των πιστωτών. Ως στόχο έχει τη διατήρηση, αξιοποίηση, αναδιάρθρωση και ανόρθωση της επιχείρησης με την επικύρωση της συμφωνίας, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούται η αρχή της μη χειροτέρευσης της θέσης των πιστωτών. Η αρχή της μη χειροτέρευσης της θέσης των πιστωτών θεωρείται ότι πληρούται, αν κανείς από τους μη συναινούντες πιστωτές δεν βρεθεί, βάσει της συμφωνίας εξυγίανσης, σε χειρότερη θέση από τη θέση στην οποία θα βρισκόταν σε περίπτωση πτώχευσης του οφειλέτη.
ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ
Στο πεδίο εφαρμογής των προσώπων που δύνανται να αιτούνται την επικύρωση της συμφωνίας εντάσσεται κάθε πρόσωπο το οποίο ασκεί επιχειρηματική δραστηριότητα, έχει το κέντρο των κυρίων συμφερόντων του στην Ελλάδα και βρίσκεται σε παρούσα ή επαπειλούμενη αδυναμία εκπλήρωσης των ληξιπρόθεσμων χρηματικών υποχρεώσεών του κατά τρόπο γενικό. Υπάρχει δυνατότητα υποβολής της ως άνω αίτησης και όταν δεν συντρέχει παρούσα ή επαπειλούμενη αδυναμία εκπλήρωσης, αν υφίσταται απλώς πιθανότητα αφερεγγυότητάς του, η οποία δύναται να αρθεί με τη διαδικασία αυτή.
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΕΞΥΓΙΑΝΣΗΣ
Η συμφωνία εξυγίανσης δύναται να έχει ως αντικείμενο οποιαδήποτε ρύθμιση του ενεργητικού και του παθητικού του οφειλέτη και ιδίως:
- Μεταβολή των όρων αποπληρωμής.
- Κεφαλαιοποίηση υποχρεώσεων του οφειλέτη με την έκδοση μετοχών κάθε είδους ή κατά περίπτωση εταιρικών μεριδίων.
- Ρύθμιση σχέσεων πιστωτών μεταξύ τους μετά από την επικύρωση της συμφωνίας.
- Μείωση των απαιτήσεων έναντι του οφειλέτη.
- Εκποίηση επί μέρους περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη.
- Ανάθεση διαχείρισης της επιχείρησης.
- Μεταβίβαση του συνόλου ή μέρους της επιχείρησης.
- Αναστολή των ατομικών και συλλογικών διώξεων των πιστωτών για ορισμένο διάστημα μετά την επικύρωση της συμφωνίας.
- Λήψη ενδιάμεσης ή νέας χρηματοδότησης για τη διατήρηση της αξίας της επιχείρησης κατά τη διάρκεια της διαδικασίας εξυγίανσης ή, αντιστοίχως, για την εφαρμογή του επιχειρηματικού σχεδίου μετά την εξυγίανση.
- Διορισμό προσώπου που θα επιβλέπει την εκτέλεση των όρων της συμφωνίας εξυγίανσης ασκώντας τις εξουσίες που του δίνονται κατά τους όρους της συμφωνίας εξυγίανσης.
- Πρόσθετες καταβολές προς εξόφληση απαιτήσεων σε περίπτωση βελτίωσης της οικονομικής θέσης του οφειλέτη.
- Δικαίωμα προαίρεσης του πιστωτή να πωλήσει στον εγγυητή ή ασφαλιστή τις μετοχές ή τα εταιρικά μερίδια που προκύπτουν από την κεφαλαιοποίηση του χρέους κατά τον χρόνο στον οποίο θα καθίστατο κατά τους όρους του ληξιπρόθεσμο το χρέος και για ποσό ίσο με το άθροισμα του κεφαλαίου και των τυχόν τόκων που καλύπτονται από την εγγύηση.
ΕΛΑΧΙΣΤΟ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΟ ΠΟΣΟΣΤΟ ΣΥΝΑΙΝΟΥΝΤΩΝ ΠΙΣΤΩΤΩΝ
Προκειμένου να επικυρωθεί η συμφωνία εξυγίανσης πρέπει να έχει παρασχεθεί συναίνεση από πιστωτές του οφειλέτη, οι οποίοι εκπροσωπούν αφενός ποσοστό μεγαλύτερο από το 50% των απαιτήσεων με ειδικό προνόμιο και αφετέρου, ποσοστό μεγαλύτερο από το 50% των λοιπών θιγόμενων απαιτήσεων. Τα ποσοστά αυτά υπολογίζονται με βάση την κατάσταση πιστωτών που επισυνάπτεται στη συμφωνία εξυγίανσης και η οποία δεν μπορεί να φέρει ημερομηνία προγενέστερη των 3 μηνών από την ημερομηνία υποβολής της συμφωνίας προς επικύρωση στο δικαστήριο.
ΤΕΚΜΗΡΙΟ ΣΥΝΑΙΝΕΣΗΣ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΦΟΡΕΩΝ
Προβλέπεται η δυνατότητα του Δημοσίου και των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης να συναινούν ρητά στη σύναψη συμφωνίας εξυγίανσης υπογράφοντας τη συμφωνία ως συμβαλλόμενος πιστωτής. Δημιουργείται τεκμήριο συναίνεσης του Δημοσίου, των ΝΠΔΔ, των δημόσιων επιχειρήσεων και Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης σε συμφωνία εξυγίανσης ακόμα και αν δεν την υπογράφουν, όταν σωρευτικά:
- Η βεβαιωμένη βασική οφειλή του οφειλέτη προς το αντίστοιχο πρόσωπο ή φορέα δεν υπερβαίνει το ποσό των 15 εκ. ευρώ
- Η θέση του Δημοσίου και των Δημόσιων Φορέων δεν χειροτερεύει συγκριτικά με το σενάριο της πτώχευσης και
- Οι συνολικές οφειλές προς τους πιστωτές του δημόσιου τομέα υπολείπονται των συνολικών οφειλών προς τους πιστωτές του ιδιωτικού τομέα.
ΕΠΙΚΥΡΩΣΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΕΞΥΓΙΑΝΣΗΣ
Για να αποκτήσει η συμφωνία εξυγίανσης δεσμευτική ισχύ πρέπει να υποβληθεί στο αρμόδιο δικαστήριο, ήτοι στο Πολυμελές Πρωτοδικείο της έδρας των κύριων συμφερόντων του οφειλέτη, το οποίο δικάζει με τη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας. Η ισχύς της συμφωνίας εξυγίανσης τελεί υπό την προϋπόθεση της επικύρωσής της από το δικαστήριο, εκτός αν κατά τη βούληση των συμβαλλομένων το σύνολο ή μέρος των όρων της ισχύουν μεταξύ τους και χωρίς την επικύρωση κατά τις διατάξεις του κοινού δικαίου.
ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ ΕΓΓΡΑΦΑ ΤΗΣ ΑΙΤΗΣΗΣ ΕΞΥΓΙΑΝΣΗΣ
Στην περίπτωση που η συμφωνία εξυγίανσης συνάπτεται από τον οφειλέτη και τους πιστωτές του, η αίτηση επικύρωσης, με ποινή απαραδέκτου πρέπει να συνοδεύεται από τα ακόλουθα έγγραφα:
- Υπογεγραμμένη συμφωνία εξυγίανσης
- Χρηματοοικονομικές καταστάσεις
- Κατάσταση πιστωτών
- Έκθεση εμπειρογνώμονα
- Βεβαίωση χρεών από το Δημόσιο και τους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης, η οποία θα πρέπει να εκδοθεί εντός μηνός πριν την υποβολή της αίτησης
- Λοιπά έγγραφα: η αίτηση μπορεί να συνοδεύεται και από άλλα έγγραφα που στηρίζουν τα παρεχόμενα στοιχεία
Η ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΑ κατ’ άρθρο 48 Ν. 4738/2020
Στην έκθεση του εμπειρογνώμονα εκτίθεται η γνώμη του ως προς τη συνδρομή των προϋποθέσεων επικύρωσης της συμφωνίας εξυγίανσης. Στην έκθεση περιλαμβάνεται επίσης βεβαίωση του εμπειρογνώμονα για την ακρίβεια και εγκυρότητα της κατάστασης των πιστωτών που συνοδεύει τη συμφωνία εξυγίανσης, με ειδική μνεία των ενέγγυων πιστωτών και επισυνάπτεται κατάλογος των περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη.
Ειρήνη Κ. Κατσαράκη, Δικηγόρος, LLM