Το Προεδρικό Διάταγμα 178/2002 ρυθμίζει τα μέτρα σχετικά με την προστασία των δικαιωμάτων των εργαζομένων σε περίπτωση μεταβίβασης επιχειρήσεων, εγκαταστάσεων ή τμημάτων εγκαταστάσεων ή επιχειρήσεων. Σκοπός του είναι η εναρμόνιση με τις διατάξεις της Οδηγίας 98/50/ ΕΚ του Συμβουλίου, η οποία αποβλέπει στην προστασία των εργαζομένων. Για την εξασφάλιση της προστασίας αυτής, η Οδηγία επιτάσσει την διατήρηση των θέσεων εργασίας και το αμετάβλητο των όρων παροχής αυτής υπό το νέο φορέα της οικονομικής δραστηριότητας που καθίσταται ο νέος εργοδότης.
Μεταβίβαση επιχείρησης
Κρίσιμη έννοια για την εποπτεία των διατάξεων είναι ο όρος της «μεταβίβασης». Ως μεταβίβαση νοείται η μεταβίβαση μιας οικονομικής οντότητας που διατηρεί την ταυτότητά της, η οποία νοείται ως σύνολο οργανωμένων πόρων με σκοπό την άσκηση οικονομικής δραστηριότητας, είτε κύριας είτε δευτερεύουσας. Από την ημερομηνία της μεταβίβασης, όλα τα υφιστάμενα δικαιώματα και οι αντίστοιχες υποχρεώσεις, που είχε ο μεταβιβάζων από σύμβαση ή σχέση εργασίας, μεταφέρονται στο διάδοχο, ο δε προηγούμενος εργοδότης εξακολουθεί να ευθύνεται και μετά τη μεταβίβαση αλληλεγγύως και εις ολόκληρο με το διάδοχο, για τις υποχρεώσεις που είχαν προκύψει από σύμβαση ή σχέση εργασίας μέχρι το χρόνο που αναλαμβάνει ο διάδοχος.
Απολύσεις εργαζομένων
Σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 5 του π.δ. (άρθρο 4 της Οδηγίας) η μεταβίβαση αυτή καθ’ αυτή δεν αποτελεί λόγω απόλυσης εργαζομένων. Προϋποθέσεις εφαρμογής της εν λόγω διάταξης είναι: α) να υφίσταται συμβατική ή εκ του νόμου μεταβίβαση επιχείρησης, εκμετάλλευσης ή τμημάτων τους και β) η καταγγελία να έχει ως αιτία τη μεταβίβαση, αυτή καθαυτή, και όχι άλλους λόγους. Η εν λόγω διάταξη, όμως, δεν απαγορεύει απολύσεις, που σκοπεύουν στη λήψη μέτρων µε σκοπό την ορθολογικότερη οργάνωση της επιχείρησης και την εξυγίανσή της, ακόμη και όταν τα μέτρα αυτά λαμβάνονται για να βελτιώσουν τις προοπτικές πώλησης της επιχείρησης και συνδέονται χρονικά µε τη σχεδιαζόμενη μεταβίβαση.
Υποχρέωση ενημέρωσης και διαβούλευσης
Η υποχρέωση πληροφόρησης και διαβούλευσης καθιερώνεται από το άρθρο 8 του π.δ. Σύμφωνα με τη διάταξη ο μεταβιβάζων και ο διάδοχος υποχρεούνται να πληροφορούν τους εκπροσώπους των εργαζομένων που θίγονται από μια μεταβίβαση για : α) την ημερομηνία της μεταβίβασης, β) τους λόγους της, γ) τις νομικές/οικονομικές/κοινωνικές συνέπειες για τους εργαζομένους από τη μεταβίβαση και δ) τα προβλεπόμενα μέτρα όσον αφορά τους εργαζομένους. Η πληροφόρηση πρέπει να είναι έγκαιρη – πριν την μεταβίβαση και πριν οι εργαζόμενοι θιγούν από τη μεταβίβαση ως προς τις συνθήκες εργασίας τους. Η διαβούλευση της παρ. 2 αφορά στα μέτρα αλλαγής του καθεστώτος των εργαζομένων που προτίθενται να λάβουν ο μεταβιβάζων ή ο διάδοχος. Πρέπει επίσης να γίνει εγκαίρως με τους εκπροσώπους των εργαζομένων, προκειμένου να επιτευχθεί συμφωνία. Τα αποτελέσματα καταγράφονται σε πρακτικό στο οποίο διατυπώνονται οι τελικές θέσεις. Σύμφωνα με την παρ. 5, αν δεν υπάρχουν εκπρόσωποι εργαζομένων, η πληροφόρηση πρέπει να γίνει από τον εργοδότη προς όλους τους εργαζόμενους εγγράφως, εγκαίρως και συγχρόνως.
Κυρώσεις
Περαιτέρω στο άρθρο 9 προβλέπονται κυρώσεις τόσο στον μεταβιβάζοντα, τον διάδοχο ή τους διαδόχους και συνίστανται στην επιβολή αυτοτελούς προστίμου για κάθε παράβαση (από 147 έως 8804 ευρώ). Κατά την επιβολή του προστίμου συνεκτιμώνται η σοβαρότητα της παράβασης, η τυχόν επαναλαμβανόμενη μη συμμόρφωση, η τυχόν επιβολή κυρώσεων για άλλες παραβάσεις κατά το παρελθόν και ο βαθμός υπαιτιότητας.