Στις συναλλαγές που αφορούν σε ακίνητα είναι ιδιαίτερα σύνηθες τα μέρη, είτε επειδή αδυνατούν για αντικειμενικούς λόγους είτε επειδή δεν επιθυμούν να προχωρήσουν αμέσως στη σύναψη οριστικής σύμβασης αγοραπωλησίας, να καταρτίζουν ένα προσύμφωνο. Το προσύμφωνο αγοραπωλησίας ακινήτου αποτελεί μια υπόσχεση-δέσμευση για τα συμβαλλόμενα μέρη να προχωρήσουν μελλοντικά στη σύναψη του οριστικού συμβολαίου. Με την υπογραφή του αναλαμβάνονται εκατέρωθεν υποχρεώσεις. Από τη μια πλευρά ο πωλητής δεσμεύεται να μεταβιβάσει το ακίνητο στον αγοραστή και από την άλλη ο αγοραστής αναλαμβάνει την υποχρέωση να καταβάλει το συμφωνηθέν τίμημα. Στο προσύμφωνο πρέπει να ορίζονται κατ΄ ελάχιστον τα ουσιώδη στοιχεία της σύμβασης που πρόκειται να καταρτιστεί, όπως το ακίνητο, το τίμημα, καθώς και ο χρόνος σύναψής της.
Τήρηση τύπου
Για την κατάρτιση του προσυμφώνου αγοραπωλησίας ακινήτου απαιτείται η τήρηση του τύπου του συμβολαιογραφικού εγγράφου. Ο τύπος αυτός είναι συστατικός και αν δεν τηρηθεί, το προσύμφωνο πάσχει από ακυρότητα. Στην περίπτωση που δεν τηρηθεί ο κατά το νόμο απαιτούμενος τύπος, χρηματικά ποσά που τυχόν έχουν καταβληθεί δύνανται να αναζητηθούν με τις διατάξεις για τον αδικαιολόγητο πλουτισμό.
Πλεονεκτήματα για τον πωλητή
Με την υπογραφή του προσυμφώνου ο πωλητής δέχεται την υπόσχεση του αγοραστή ότι ο τελευταίος θα καταβάλει το συμφωνηθέν μεταξύ τους τίμημα στον ρητά ορισμένο στο προσύμφωνο χρόνο και σύμφωνα με τους όρους που περιέχονται σε αυτό. Σε περίπτωση όμως υπαίτιας υπαναχώρησης του αγοραστή, ο πωλητής δύναται να εξασφαλισθεί με την πρόβλεψη ειδικών όρων στο προσύμφωνο.
Πλεονεκτήματα για τον αγοραστή
Με το προσύμφωνο ο πωλητής δεσμεύεται ενοχικά και συνεπώς, ο αγοραστής δύναται να εξασφαλισθεί στην περίπτωση που ο πωλητής δεχτεί πρόταση από άλλο αγοραστή. Είναι επίσης, δυνατή η πρόβλεψη ρήτρας αυτοσύμβασης. Έτσι, στην περίπτωση που ο πωλητής αρνηθεί να υπογράψει το οριστικό συμβόλαιο, ο αγοραστής έχει το δικαίωμα να προχωρήσει μόνος του στη σχετική δικαιοπραξία, εφόσον έχει προβλεφθεί ειδικός όρος στο προσύμφωνο.