Περίληψη
Καταδίκη για σωματική βλάβη από αμέλεια παρ’ υποχρέου. Ποινική ευθύνη νομίμων εκπροσώπων εργοληπτικής εταιρείας μετά από τροχαίο ατύχημα που έλαβε χώρα σε οδό στην οποία η ως άνω εταιρεία εκτελούσε έργα αποχέτευσης. Νέος ΠΚ και επιεικέστερος ποινικός νόμος. Επιεικέστερη η διάταξη του ΝΠΚ περί σωματικής βλάβης εξ αμελείας, αφού τιμωρείται πλέον με παροχή κοινωφελούς εργασίας ή χρηματική ποινή ή φυλάκιση έως δύο έτη. Άρθρο 8 του νόμου 4411/2016 και εξάλειψη του αξιοποίνου και παύση της ποινικής δίωξης. Προϋποθέσεις. Πλημμελήματα που τιμωρούνται με ποινή φυλάκισης μέχρι 2 έτη. Ποινική Δικονομία. Αναίρεση. Αυτεπάγγελτη εφαρμογή από τον ΑΠ της επιεικέστερης διάταξης του ΝΠΚ περί σωματικής βλάβης εξ αμελείας και εφαρμογή του ν. 4411/2016. Αναιρεί την υπ’ αριθμ. 697/2019 απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Ηρακλείου και κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση και διατάσσει να διαβιβαστεί στον αρμόδιο Εισαγγελέα η δικογραφία, προκειμένου αυτός να τη θέσει στο αρχείο.
Αριθμός 108/2020
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
ΣΤ`ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ
Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αβροκόμη Θούα, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αρτεμισία Παναγιώτου, Γεώργιο Αναστασάκο, Ευφροσύνη Καλογεράτου – Ευαγγέλου, Πηνελόπη Παρτσαλίδου – Κομνηνού Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.
Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 12 Νοεμβρίου 2019, με την παρουσία της Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Αναστασίας Δημητριάδου (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και του Γραμματέως Χαράλαμπου Αθανασίου, για να δικάσει την αίτηση των αναιρεσειόντων – κατηγορουμένων: 1. … και 2. …., κατοίκων …, που εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Βασίλειο Σπανουδάκη, για αναίρεση της υπ`αριθ. 697/2019 αποφάσεως του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου …. Με πολιτικώς ενάγοντα τον …., κάτοικο …, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ζαχαρία Καλογιαννάκη. Το Τριμελές Πλημμελειοδικείο … με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ` αυτή, και oι αναιρεσείοντες – κατηγορούμενοι ζητούν την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στις υπ` αριθμ. . και . από 21-8-2019 αιτήσεις τους αναιρέσεως, οι οποίες καταχωρίστηκαν στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό …/19.
Αφού άκουσε Την Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, να κηρυχθεί απαράδεκτη η συζήτηση ως προς το πλημμέλημα της σωματικής βλάβης από αμέλεια από υπόχρεο, να διαταχθεί η διαβίβαση στον αρμόδιο Εισαγγελέα Πλημμελειοδικών Ηρακλείου της δικογραφίας προκειμένου να τη θέσει αυτός στο αρχείο, ως προς το πλημμέλημα αυτό και να απαλειφθεί από την προσβαλλόμενη απόφαση η διάταξη επιβολής της ποινής και τους πληρεξούσιους δικηγόρους των διαδίκων, που ζήτησαν όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Οι υπό κρίση από 21-8-2019 δύο αιτήσεις των κατηγορουμένων 1…… και 2. … για αναίρεση της υπ` αριθμ.697/2019 απόφασης του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Ηρακλείου, με την οποία καταδικάσθηκαν σε ποινή φυλάκισης επτά (7) μηνών ο καθένας, ανασταλείσα επί τριετία, για την πράξη της σωματικής βλάβης από αμέλεια παρ` υποχρέου, ασκήθηκαν νομότυπα και εμπρόθεσμα και περιέχουν παραδεκτούς λόγους αναίρεσης, την έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας, σύμφωνα με το Σύνταγμα και το άρθρο 139 Κ.Π.Δ., την εσφαλμένη εφαρμογή και ερμηνεία ουσιαστικής ποινικής διάταξης και την απόλυτη ακυρότητα που συνέβη κατά τη διαδικασία στο ακροατήριο. Πρέπει, συνεπώς, να συνεκδικασθούν ως συναφείς και να ερευνηθούν περαιτέρω.
Κατά το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 511 εδ.δ`, 514 εδ.δ` περ.β` και 518 παρ.1 του Κ.Π.Δ., όπως αυτές ισχύουν από 1-7-2019 (ν.4620/2019 – ΦΕΚ Α` 96/11-6-2019 – βλ. και άρθρο δεύτερο αυτού) προκύπτει, ότι, εφόσον η αίτηση αναίρεσης κατά της καταδικαστικής απόφασης είναι παραδεκτή, στην περίπτωση που μετά τη δημοσίευση της προσβαλλόμενης απόφασης μεταβλήθηκε το καθεστώς, όσον αφορά τα στοιχεία της αξιόποινης πράξης ή και την προβλεπόμενη ποινή, κύρια ή παρεπόμενη, ο Άρειος Πάγος εφαρμόζει αυτεπάγγελτα, κατ` άρθρο 2 παρ.1 του Π.Κ., το νόμο που ίσχυε από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της και περιέχει τις ευμενέστερες για τον κατηγορούμενο διατάξεις, ακόμη και αν δεν εμφανιστεί ο αναιρεσείων κατηγορούμενος για να υποστηρίξει την αίτησή του, δηλαδή παρά την ερημοδικία του τελευταίου (ολ.Α.Π.3/1995). Κατά τη διάταξη του άρθρου 2 παρ.1 του κυρωθέντος με τον ν.4619/2019 (ΦΕΚ Α` 95/11-6-2019) και ισχύοντος από 1-7-2019 (άρθρο δεύτερο του ν.4619/19) Ποινικού Κώδικα “αν από την τέλεση της πράξης ως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν περισσότερες διατάξεις νόμων, εφαρμόζεται αυτή που στη συγκεκριμένη περίπτωση οδηγεί στην ευμενέστερη μεταχείριση του κατηγορουμένου“. Σύμφωνα με τη διάταξη αυτή, επιεικέστερος είναι ο νόμος που στη συγκεκριμένη κάθε φορά περίπτωση και όχι αφηρημένα οδηγεί στην ευμενέστερη μεταχείριση του κατηγορουμένου. Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 8 του ν. 4411/2016 (ΦΕΚ Α`142/3-8-2016) “1. Εξαλείφεται το αξιόποινο και παύει η δίωξη των ακόλουθων πράξεων, που έχουν τελεστεί μέχρι και τις 31-3-2016 : α) …β)των πλημμελημάτων, κατά των οποίων ο νόμος απειλεί ποινή φυλάκισης μέχρι δύο (2) έτη ή χρηματική ποινή ή και τις δύο ποινές….3. Οι δικογραφίες που αφορούν τις παραπάνω αξιόποινες πράξεις, τίθενται στο αρχείο με πράξη του αρμοδίου εισαγγελέα ή δημόσιου κατήγορου. Για την τύχη των πειστηρίων αποφαίνονται με αιτιολογημένη διάταξη, επί πλημμελημάτων ο αρμόδιος εισαγγελέας…..5. Οι κατά τα άνω παραγραφή του αξιόποινου και η παύση της ποινικής δίωξης δεν ισχύει για τα εγκλήματα: α) ως προς τον ποινικό κώδικα, των άρθρων 81Α, 142, 149, 154, 155, 157 παρ.3 εδ.β`, 158 παρ.1, 2, 162, 163, 164 παρ.1, 165 παρ.1 και 2, 166, 173 παρ.1, 175, 177, 178, 181, 182, 192, 193 παρ.1, 200, 201, 215, 218 παρ.3, 220, 221 παρ.1, 2, 222, 228 παρ.1, 230, 234, 241, 251 παρ.1, 2, 255, 259, 261, 286 παρ.2, 334 παρ.1, 337, 345 παρ. 1 περ.β` και γ` , 346 παρ.1, 352 Β,358, 359, 360 παρ.3, 362 για τις περιπτώσεις του τύπου, 375 παρ.1 εδ.α`, 377 για τις περιπτώσεις αγοράς εμπορευμάτων με πίστωση, 389 παρ. 1, 397 παρ. 1 και 2, 398, 399 παρ.1 και 2, 403 παρ.1, 2 και 406,……“. Συγκεκριμένα και αναφορικά με την παρούσα περίπτωση, το έγκλημα της σωματικής βλάβης από αμέλεια παρ` υποχρέου του άρθρου 314 του Π.Κ. σε συνδυασμό με το άρθρο 315 παρ.1 εδ.α`, β` Π.Κ. τιμωρείτο με φυλάκιση μέχρι τριών ετών. Υπό την ισχύ της ως ανωτέρω διάταξης από 1-7-2019, το εν λόγω πλημμέλημα που προβλέπεται από το άρθρο 314 παρ. 1 και 2 του Π.Κ., τιμωρείται πλέον με παροχή κοινωφελούς εργασίας ή χρηματική ποινή ή φυλάκιση έως δύο έτη. Στην προκείμενη περίπτωση, η πράξη στην οποία καταδικάσθηκαν οι αναιρεσείοντες από κοινού, ως νόμιμοι εκπρόσωποι της εργοληπτικής εταιρείας με την επωνυμία `… Α.Ε.“ μετά από τροχαίο ατύχημα που έλαβε χώρα σε οδό στην οποία η παραπάνω εταιρεία εκτελούσε έργα αποχέτευσης, φέρεται τελεσθείσα την 15.1.2013. Κατόπιν αυτών, με το δεδομένο ότι οι υπό κρίση αιτήσεις αναίρεσης των αναιρεσειόντων κρίθηκαν παραδεκτές, κατά τα εκτιθέμενα παραπάνω, πρέπει, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, εφαρμοζόμενης αυτεπαγγέλτως κατά τα άρθρα 2 παρ.1 Π.Κ. και 511 εδ. δ` Κ.Π.Δ., της επιεικέστερης διάταξης του άρθρου 314 παρ. 1 και 2 Π.Κ. που ισχύει από 1-7-2019 Π.Κ., εφόσον δε η πράξη εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 8 ν.4411/2016, κατά το οποίο συντρέχει περίπτωση εξάλειψης του αξιόποινου αυτής με όρους και παύση της δίωξής της, πρέπει, να κηρυχθεί απαράδεκτη η συζήτηση ως προς την εν λόγω πράξη της σωματικής βλάβης από αμέλεια για τους ως υπόχρεους κριθέντες αναιρεσείοντες και να διαβιβαστεί στον αρμόδιο Εισαγγελέα Πρωτοδικών Ηρακλείου η δικογραφία επί της οποίας εκδόθηκε η υπ` αριθμ.697/2019 απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου (Εφέσεων) Ηρακλείου, προκειμένου αυτός να τη θέσει στο αρχείο. Κατόπιν αυτών, παρέλκει η έρευνα των λόγων των ενδίκων αιτήσεων αναίρεσης.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Αναιρεί την υπ` αριθμ.697/2019 απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Ηρακλείου .
Κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση και διατάσσει να διαβιβαστεί στον αρμόδιο Εισαγγελέα Πρωτοδικών Ηρακλείου η δικογραφία επί της οποίας εκδόθηκε η υπ` αριθμ.697/2019 απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου (Εφέσεων) Ηρακλείου, προκειμένου αυτός να τη θέσει στο αρχείο ως προς την πράξη της σωματικής βλάβης από αμέλεια παρ` υποχρέου που αφορά.-
Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 21 Ιανουαρίου 2020.
Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 24 Ιανουαρίου 2020.