Εκουσία δικαιοδοσία. Αίτηση παροχής δικαστικής άδειας για την μεταφορά στο σώμα άλλης γυναίκας γονιμοποιημένων ωαρίων ξένων προς την ίδια και η κυοφορία από αυτήν τέκνου με σκοπό την απόκτηση τέκνου διά παρένθετης μητρότητας κατ άρθρο 1458 ΑΚ. Για την ενεργοποίηση της άνω δυνατότητας απαιτείται παροχή αδείας από το αρμόδιο δικαστήριο πριν την διενέργεια της μεταφοράς των ωαρίων που τελεί υπό τον όρο ύπαρξης έγγραφης και χωρίς αντάλλαγμα συμφωνίας των προσώπων που επιδιώκουν να αποκτήσουν τέκνο και της γυναίκας που θα κυοφορήσει καθώς και του συζύγου της αν αυτή είναι έγγαμη. Νομιμοποιούμενο πρόσωπο να ασκήσει την άνω αίτηση. Για να είναι βάσιμη η σχετική απαίτηση απαιτείται να πιθανολογείται πως ιατρικώς η αιτούσα γυναίκα που επιθυμεί να αποκτήσει τέκνο είναι αδύνατο να κυοφορήσει και ότι η γυναίκα που προσφέρεται να κυοφορήσει είναι απόλυτα υγιής και κατάλληλη για κυοφορία. Η προθεσμία υποβολής της άνω αίτησης προ της μεταφοράς των ωαρίων στην τρίτη γυναίκα κατ άρθρο 1464 ΑΚ φέρει το χαρακτήρα αποσβεστικής προθεσμίας υπό την έννοια ότι παραβίαση των επιταγών της άνω διάταξης επιφέρει την έκπτωση της αιτούσας από το δικαίωμα θεμελίωσης συγγένειας με το κυοφορούμενο τέκνο μητέρα ενώ μητέρα αυτού θεωρείται εκ του νόμου η γυναίκα που γέννησε δηλαδή η κυοφόρος. Έννοια προθεσμιών και δη αποσβεστικών προθεσμιών. Συνέπειες άπρακτης παρόδου αυτών. Για την αποσβεστική προθεσμία υποβολής αίτησης για την χορήγηση άδειας απόκτησης τέκνου διά παρένθετης μητρότητας εφαρμόζεται αναλογικά η διάταξη για την αναστολή της παραγραφής του άρθρου 255 ΑΚ. Κατά συνέπεια και η άνω προθσεμία αναστέλλεται για όσο χρόνο η δικαιούχος εμποδίστηκε από δικαιοστάσιο ή από άλλο λόγο ανώτερης βίας, να καταθέσει αίτηση ενώπιον του αρμοδίου δικαστηρίου και να αναμείνει την έκδοση σχετικής απόφασης για την παροχή άδειας μεταφοράς γονιμοποιημένων ωαρίων. Περιπτώσεις συνδρομής ανωτέρας βίας στην άνω περίπτωση. Δέχεται έφεση και εξαφανίζει την 24/2024 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Χανίων. Κρατεί και δικάζει. Δέχεται την αίτηση.
Αριθμός Απόφασης 49/2024
(ΓΑΚ ………. /2024)
ΤΟ ΤΡΙΜΕΛΕΣ ΕΦΕΤΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ
Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές Μαρία Ανδρεοπούλου, Πρόεδρο Εφετών, Αντωνία Μπαχαντάκη, Εφέτη, Αθηνά Γαλιουδάκη, Εφέτη -Εισηγήτρια και, από το Γραμματέα Εμμανουήλ Περράκη.
Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριο του την 5 Νοεμβρίου 2024 για να δικάσει την υπόθεση:
ΤΗΣ ΕΚΚΑΛΟΥΣΑΣ: ………. ………. του ………. , κατοίκου Ηρακλείου Κρήτης, η οποία παραστάθηκε διά των πληρεξούσιών της δικηγόρων Βασιλείου Σπανουδάκη και Αγγελικής Χατζάκη.
Η εκκαλούσα ζητεί να γίνει δεκτή η από 30-9-2024 κατά της με αριθμό 24/2024 Απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Χανίων, που κατατέθηκε με αριθμό έκθεσης κατάθεσης ………. /2024 στη Γραμματεία του Δικαστηρίου τούτου, γράφτηκε στο πινάκιο και προσδιορίστηκε για συζήτηση στην αναφερομένη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο.
Κατά την εκφώνηση της υπόθεσης στη σειρά του οικείου πινακίου, οί πληρεξούσιοι δικηγόροι της εκκαλούσας αναφέρθηκαν στις έγγραφες προτάσεις τους που κατέθεσαν νόμιμα και ζήτησαν όσα αναφέρονται σε αυτές.
ΜΕΛΕΤΗΣΕ ΤΗ ΔΙΚΟΓΡΑΦΙΑ
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Η κρινόμενη από 30-9-2024 (αρ. καταθ. στο πρωτοβάθμιιο Δικαστήριο ΕΦ……. /2024 και στο παρόν ………. /2024) έφεση, στρέφεται κατά της υπ`αρ. 24/2024 οριστικής αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Χανίων, με την οποία απορρίφθηκε, κατόπιν συζήτησης της κατά τη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας, η από 16-11-2023 και με αρ. έκθ. κατάθ. ………. /23 αίτηση της αιτούσας και ήδη εκκαλούσας. Η έφεση ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα κατ ’ άρθρα 495, 396, 511, 513 παρ. 1 β, 516 παρ. 1, 517 εδ.α`. 518 παρ. 2, 524 παρ. 1 ΚΠολΔ ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου, καθ`ύλην και κατά τόπο αρμοδίου (άρθρο 19 ΚΠολΔ) την 1-10-2024 και δη, εντός μηνός από τη δημοσίευση της εκκαλουμένης (12-9-2024) και καταβλήθηκε για το παραδεκτό της συζήτησής της το με αρ. ………. κατ` άρθρο 495 παρ. 4 παράβολο, ενώ επιδόθηκε νομότυπα και εκπρόθεσμα στον αρμόδιο Εισαγγελέα Εφετών ` ` Κρήτης κατ`άρθρο 760 ΚΠοΔ (σχετ. με αρ. ………. /8-10-2024 έκθ. επίδοσης του δικαστικού επιμελητή Πρωτοδικείου Χανίων ………. ………. ) . Επομένως παραδεκτώς φέρεται προς συζήτηση ενώπιον του Δικαστηρίου αυτού και πρέπει, να γίνει τυπικά δεκτή και να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρο 533 παρ. 1 ΚΠολΔ), κατά την ίδια ως άνω διαδικασία.
Προθεσμία, κατά τη διάταξη του άρθρου 240 ΑΚ, καλείται το χρονικό διάστημα εντός του οποίου δύναται ή πρέπει επέλθει ή να μην επέλθει κάτι, ή έως την εκπνοή της οποίας πρέπει ή δύναται να διατηρηθεί ορισμένη κατάσταση, ή πριν από την παρέλευση της οποίας δεν μπορεί να ενεργηθεί κάτι, ή το χρονικό σημείο εντός του οποίου πρέπει να χωρήσει κάποια ενέργεια. Ο όρος προθεσμία συνεπώς χρησιμοποιείται υπό διπλή έννοια, δηλαδή νοείται ο χρόνος, ως χρονικό διάστημα και ως χρονικό σημείο. Ειδικότερα αποσβεστική προθεσμία συνεπώς χρησιμοποιείται υπό διπλή έννοια, δηλαδή νοείται ο χρόνος, ως χρονικό διάστημα και ως χρονικό σημείο. Ειδικότερα, αποσβεστική προθεσμία κατ΄ άρθρο 279ΑΚ, υπό στενή έννοια, είναι το, από το νόμο ή από τα μέρη, οριοθετούμενο χρονικό διάστημα άσκησης του δικαιώματος, η πάροδος του οποίου, χωρίς να ασκηθεί τούτο, επιφέρει αυτοδίκαιη απόσβεση αυτού. Εκτός από την προαναφερόμενη, υπό στενή έννοια, αποσβεστική προθεσμία, υπάρχουν και οι υπό ευρεία έννοια, στις οποίες, μεταξύ άλλων, εντάσσονται και οι προθεσμίες έκπτωσης, που ορίζονται από το νόμο, στη διάρκεια των οποίων επιβάλλεται η τήρηση ορισμένης συμπεριφοράς, η παράλειψη της οποίας επιφέρει έκπτωση από το δικαίωμα (βλ. Βαθρακοκοίλη Β. , ΕρμΑΚ, τ. Α`. σελ. 986 και 1116, Γεωργιάδη -Σταθόπουλου, ΕρμΑΚ, τ. Α1, σελ. 484) . Εξάλλου, κατά την ίδια προαναφερόμενη διάταξη, στις αποσβεστικές προθεσμίες χωρεί ανάλογη εφαρμογή των διατάξεων για την παραγραφή, εφόσον τούτο επιτρέπει η φύση και η έννοια καθεμιάς αποσβεστικής προθεσμίας. Κυρίως, ανάλογη εφαρμογή έχουν οι περί αναστολής και διακοπής της παραγραφής διατάξεις, αλλά μόνον εκείνες που προσαρμόζονται στη φύση και το σκοπό της συγκεκριμένης αποσβεστικής προθεσμίας, ενώ η αναστολή, ειδικότερα, χωρεί, ιδίως, στις από το νομο οριζόμενες προθεσμίες (ΑΠ 11611/1999 ΕλλΔνη 41.397, ΑΠ 694 /1998 ΔΕΝ 54.1122, ΕφΑΘ 986/1966 ΕλλΔνη 27.349) . Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 1458 ΑΚ, η μεταφορά στο σώμα άλλης γυναίκας, γονιμοποιημένων ωαρίων, ξένων προς την ίδια, και η κυοφορία από αυτήν επιτρέπεται με δικαστική άδεια που παρέχεται πριν από τη μεταφορά, εφόσον υπάρχει έγγραφη και χωρίς αντάλλαγμα συμφωνία των προσώπων που επιδιώκουν να αποκτήσουν τέκνο και της γυναίκας που θα κυοφορήσει, καθώς και του συζύγου της, αν αυτή είναι έγγαμη. Η δικαστική άδεια παρέχεται ύστερα από αίτηση της γυναίκας που επιθυμεί να αποκτήσει τέκνο, εφόσον αποδεικνύεται ότι αυτή είναι ιατρικώς αδύνατο να κυοφορήσει και ότι η γυναίκα που προσφέρεται να κυοφορήσει είναι, ενόψει της κατάστασης της υγείας της, κατάλληλη για κυοφορία. Με τη διάταξη αυτή, επιτρέπεται, καταρχήν, η παρένθετη μητρότητα, υπό αυστηρές προϋποθέσεις, η συνδρομή των οποίων ελέγχεται από το αρμόδιο, κατά το άρθρο 799 Κ.Πολ. Δ. , δικαστήριο, ύστερα από αίτηση της γυναίκας που επιθυμεί το παιδί. Δηλαδή, η μεταφορά γονιμοποιημένων ωαρίων στο σώμα άλλης γυναίκας – επιτρέπεται με δικαστική άδεια, που παρέχεται πριν από τη μεταφορά. Τούτο σημαίνει ότι με τη διάταξη αυτήν τάσσεται, εκτός από τις ουσιαστικές προϋποθέσεις που πρέπει να συντρέχουν για το επιτρεπτό της μεταφοράς των γονιμοποιημένων ωαρίων και τις οποίες θα ελέγξει το δικαστήριο, όταν καλείται να χορηγήσει τη σχετική άδεια και μία προθεσμία, για να εκδοθεί η άδεια αυτή. Η άδεια πρέπει να έχει χορηγηθεί πριν από τη μεταφορά, πράγμα που σημαίνει να έχει κατατεθεί, η αντίστοιχη αίτηση, για παροχή της σχετικής άδειας, πριν από τη μεταφορά των γονιμοποιημένων ωαρίων, στο σώμα της κυοφόρου. Στην αντίθετη περίπτωση, κατά την οποίο η κυοφορία γίνει από άλλη γυναίκα, χωρίς να έχει εκδοθεί η σχετική δικαστική απόφαση (ή να έχει υποβληθεί η σχετική αίτηση) πριν από τη μεταφορά των γονιμοποιημένων ωαρίων, ισχύει ο κανόνας του άρθρου 1463 εδ. α ’ ΑΚ, και μητέρα είναι η γυναίκα που γέννησε, δηλαδή η κυοφόρος, αφού η συνέπεια της παραβίασης των όρων του άρθρου 1458 ΑΚ συναρτάται με τη διάταξη του άρθρου 1464 ΑΚ, όπου ρυθμίζεται η συνέχεια της συγγένειας. Συγκεκριμένα, κατά το άρθρο 1464 ΑΚ, η συγγένεια με τη γυναίκα που επιθυμεί το παιδί ιδρύεται μόνον εφόσον έχουν τηρηθεί οι όροι του άρθρου 1458 ΑΚ, δηλαδή, μόνον εφόσον έχει προηγηθεί της μεταφοράς των γονιμοποιημένων ωαρίων, η έκδοση δικαστικής απόφασης που την επιτρέπει (ή η άσκηση της σχετικής αίτησης που οδήγησε στην έκδοση της δικαστικής απόφασης) . Σύμφωνα λοιπόν με τα παραπάνω, από τη διάταξη του άρθρου 1458, σε συνδυασμό με το άρθρο 1464 παρ. 1 ΑΚ, τάσσεται προθεσμία έκπτωσης (αποσβεστική προθεσμία), με την έννοια του απώτατου χρονικού σημείου εντός του οποίου επιβάλλεται η τήρηση ορισμένης συμπεριφοράς, δηλαδή η κατάθεση αίτησης για την παροχή δικαστικής άδειας και η έκδοση της σχετικής απόφασης, που επιτρέπει τη μεταφορά γονιμοποιημένων ωαρίων, η παράλειψη της οποίας επιφέρει έκπτωση από το δικαίωμα, αφού πλέον το παιδί που θα γεννηθεί τεκμαίρεται της κυοφόρου και όχι εκείνης που απώλεσε την προθεσμία και επιθυμούσε να το αποκτήσει. Λαμβάνοντας δε υπόψη τη φύση και τον σκοπό της συγκεκριμένης αποσβεστικής προθεσμίας, δηλαδή το γεγονός ότι τέθηκε προκειμένου: α) να προληφθεί, πριν πραγματοποιηθεί η μεταφορά των γονιμοποιημένων ωαρίων, ενδεχόμενη οικονομική συναλλαγή της γυναίκας που επιθυμεί να αποκτήσει παιδί με την κυοφόρο και β)να ελεγχθεί ότι, αφενός, η αιτούσα πραγματικά είναι ιατρικώς αδύνατο να κυοφορήσει και δεν επιλέγει την υποκατάστατη μητρότητα, προκειμένου να αποφύγει την κυοφορία και τον τοκετό, αφετέρου, η γυναίκα που θα αναλάβει να κυοφορήσει είναι υγιής, κρίνεται ότι είναι δυνατή η αναλογική εφαρμογή της διάταξης για την αναστολή της παραγραφής του άρθρου 255 ΑΚ, για όσο χρόνο η δικαιούχος εμποδίστηκε από δικαιοστάσιο ή από άλλο λόγο ανώτερης βίας, να καταθέσει αίτηση ενώπιον του αρμοδίου δικαστηρίου και να αναμείνει την έκδοση σχετικής απόφασης, για την παροχή άδειας μεταφοράς γονιμοποιημένων ωαρίων. Σημειώνεται δε ότι τα άρθρα 279 και 255 του Α.Κ. έχει κριθεί ότι εφαρμόζονται στις αποσβεστικές προθεσμίες οικογενειακού δικαίου της συγγένειας, συγκεκριμένα έχουν εφαρμοστεί στις αποσβεστικές προθεσμίες του άρθ. 1470 Α.Κ. , σχετικά με την προσβολή της πατρότητας και στην προθεσμία για δικαστική αναγνώριση πατρότητας του άρθ. 1483 Α.Κ. (βλ. ΑΠ 1323/2019, ΑΠ 1280/2018, ΕΑ 847/2010, ΑΠ 1093/2009 όλες δημοσιευμένες στην ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ), δεν υπάρχει δε, πειστικό επιχείρημα, γιατί οι διατάξεις αυτές, που αποτελούν γενικές αρχές του δικαίου (ουδείς υποχρεούται να πράξει τα αδύνατα), να μην μπορούν να εφαρμοστούν στην αποσβεστική προθεσμία του άρθρου 1458 Α.Κ. (βλ. ΜΠΘεσ 27035/2003, Αρμ. 2/2004, σελ. 225 – 228, ad hoc, πρβλ και ΜΠΚορ 224/2006 ΤΝΠ ΙΣΟΚΡΑΤΗΣ) . Πρόδηλο είναι εξάλλου ότι όταν η τεχνολογία ή η επιστήμη εξελίσσονται δημιουργούν καταστάσεις που δεν προβλέπονται κατά γράμμα στο νόμο, δι` ο και το Δικαστήριο οφείλει να εφαρμόσει το Δίκαιο και να εκφράσει, τελικά, αυτό που υπαγορεύει η περί δικαιοσύνης συνείδηση.
Στην προκείμενη περίπτωση, με την από 16-11-2023 αίτηση (αρ. έκθ. καταθ. ΠΕ ………. 22-11-2023) που κατατέθηκε ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Χανίων, ως παραδεκτά συμπληρώθηκε και κατ ’ ορθή εκτίμηση του περιεχομένου της, η αιτούσα εξέθετε ότι αδυνατεί να κυοφορήσει λόγω σοβαρών ιατρικών προβλημάτων. Ότι δυνάμει της με αριθμό 18/2022 οριστικής απόφασης, που διορθώθηκε με τη με αριθμό 41/2023 απόφαση, της χορηγήθηκε άδεια, από το Πολυμελές Πρωτοδικείο Λασιθίου όπως προβεί στη μεταφορά σε τρίτη κυοφόρο και δη στο σώμα της ………..του ……. και της ………. ωαpίωv δικών της (αιτούσας) ξένων προς την κυοφόρο, γονιμοποιημένων εξωσωματικά. Ότι στο εν αυτή αναφερόμενο εξειδικευμένο κέντρο γονιμότητας έλαβε μεν χώρα αυτή η μεταφορά γονιμοποιημένων ωαρίων, ωστόσο, από λόγους που αφορούν σε αυτό και χωρίς προγενέστερη ενημέρωσή της ίδιας, η εμβρυομεταφορά εν τέλει πραγματοποιήθηκε, στο σώμα της ………. ………. του ………. και της ………. , στο πρόσωπο της οποίας συνέτρεχαν άπασες οι εκ του νόμου απαιτούμενες προς τούτο προϋποθέσεις αντί αυτής, για την οποία είχε ειδικά παρασχεθεί η άδεια του Δικαστηρίου. Ότι η αιτούσα ενημερώθηκε κατά τον 7ο μήνα της κύησης για την εν λόγω αλλαγή και συνάμα το κέντρο τη διαβεβαίωσε ότι θα αναλάβει και τη διεκπεραίωση της διαδικασίας ώστε η παροχή αδείας στην αιτούσα για την μεταφορά των ωαρίων της να αφορά στην πράγματι κυοφορούσα το έμβρυο της (αιτούσας), πλην όμως τούτο δεν συνέβη. Ότι το τέκνο της γεννήθηκε στις 19-10-2023 στο Γενικό Νοσοκομείο ….. και παραδόθηκε στην ίδια με εισαγγελική παραγγελία κατόπιν και θετικής εξέτασης DNA, διαπιστωθέντος του γεγονότος ότι είναι η βιολογική του μητέρα. Ότι μετά ταύτα συντρέχουν εξαιρετικοί λόγοι ανωτέρας βίας, για τους οποίους πρέπει να της χορηγηθεί αναδρομικά η δικαστική άδεια, προκειμένου να νομιμοποιηθεί η μεταφορά στο σώμα της ………. ………. του ………. και της ………. του ανωτέρω εμβρύου, προερχόμενου από ωάριο της αιτούσας, γονιμοποιημένο εξωσωματικά με το σπέρμα αγνώστου τρίτου δότη.
Με την εκκαλουμένη απόφαση, η αίτηση απορρίφθηκε, ως νομικά αβάσιμη, καθόσον κρίθηκε ότι δεν δύναται το Δικαστήριο να χορηγήσει αναδρομικά την άδεια για τη μεταφορά στο σώμα της κυοφόρου, μετά τη μεταφορά αυτή, και ότι το άρθ. 255 Α.Κ. δεν δύναται να εφαρμοστεί στην προκειμένη περίπτωση.
Κατά της ανωτέρω αποφάσεως παραπονείται τώρα η αιτούσα -εκκαλούσα, με την έφεσή της, για τον εκτιθέμενο σ ’ αυτήν λόγο, αναγόμενο, σε εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή του νόμου, καθόσον, υπό τα στην έφεση εκτιθέμενα, εσφαλμένα κρίθηκε ότι εν προκειμένω δεν χωρεί εφαρμογή του άρθ. 255 Α.Κ. , ενώ, αν ορθώς είχε ερμηνευθεί και εφαρμοστεί ο νόμος και δη, η διάταξη του άρθ. 255 Α.Κ. σε συνδυασμό με τα άρθ. 240 και 279 Α.Κ., θα είχε γίνει δεκτό ότι εν προκειμένω, η αιτούσα, εκ λόγων ανωτέρας βίας, απώλεσε την προθεσμία του άρθ. 1458 Α.Κ. , προκειμένου να λάβει την απαιτούμενη δικαστική άδεια για να γίνει μητέρα, μέσω παρένθετης μήτρας. Ζητεί δε, να γίνει δεκτή η έφεσή της, να εξαφανιστεί η εκκαλουμένη απόφαση, προς τον σκοπό να παρασχεθεί αναδρομικά η απαραίτητη δικαστική άδεια για τη μεταφορά στο σώμα της ………. ………. του ………. και ………. ………. του εμβρύου, προερχόμενου από ωάριο της ίδιας (αιτούσας) γονιμοποιημένου εξωσωματικά, με το σπέρμα αγνώστου τρίτου δότη, ώστε να θεμελιωθεί νομική συγγένεια μεταξύ αιτούσας και τέκνου κατ` άρθρου 1464 ΑΚ.
Το παρόν Δικαστήριο κρίνει τον ως άνω λόγο έφεσης νόμιμο, σύμφωνα με τις ανωτέρω εκτεθείσες νομικές σκέψεις, ερειδόμενο στις διατάξεις των άρθ. 240, 279, 1458 και 255 Α.Κ. , που εφαρμόζονται στην προκειμένη περίπτωση. Επομένως, ο λόγος της εφέσεως αποδεικνύεται και ουσιαστικά βάσιμος οπότε πρέπει να εξαφανιστεί η εκκαλουμένη απόφαση και να διακρατηθεί η υπόθεση από το Δικαστήριο τούτο, το οποίο πρέπει να εκδικάσει στην ουσία την υπόθεση, κατά την εκούσια δικαιοδοσία, κατ ’ άρθ. 739 επ. Κ.Πολ. Δ. Συνακόλουθα, πρέπει να ερευνηθεί το νομικά βάσιμο της αίτησης, η οποία κρίνεται επίσης νόμιμη, στηριζόμενη στις διατάξεις των άρθρων 1455 παρ. 1, 1456 παρ. 1 και 1458 ΑΚ και επομένως πρέπει, περαιτέρω, να ερευνηθεί η ουσιαστική βασιμότητα της αιτήσεως.
Από την με αρ. πρωτ. ΔΣΗ – ΕΒ- ………. -8-5-2024 ένορκη βεβαίωση μιας μάρτυρας της αιτούσας ενώπιον του Δικηγόρου Ηρακλείου ………. ………. , την ανωμοτί εξέταση της αιτούσας ενώπιον του Πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου και απ ’ όλα τα έγγραφα που επικαλείται και προσκομίζει η αιτούσα – εκκαλούσα και από όλη γενικά τη διαδικασία αποδείχθηκαν τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: Η αιτούσα λόγω σοβαρότατων ιατρικών προβλημάτων που αντιμετώπισε κατά το έτος 2019 υποβλήθηκε σε χημειοθεραπείες και ήδη είναι υγιής. Πριν υποβληθεί σε αυτές, προέβη σε κατάψυξη και κρυοσυντήρηση των ωραρίων της στο Μεσογειακό Κέντρο Γονιμότητας …., δηλονότι επιθυμούσε να αποκτήσει παιδί πλην όμως, η κυοφορία από την ίδια ενείχε τον κίνδυνο να της προξενήσει υποτροπή και να θέσει και σε κίνδυνο το έμβρυο.—Δυνάμει – της με αριθμό 18/2022 Απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Λασιθίου, ως διορθώθηκε με τη με αριθμό 41/2023 Απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου χορηγήθηκε άδεια στην αιτούσα ” να μεταφέρει στο σώμα της ………. ………. του ………. και της ………. , ξένων προς την τελευταία, εξωσωματικά γονιμοποιημένων ωαρίων, προκειμένου η τελευταία να κυοφορήσει το τέκνο (ή τα τέκνα σε περίπτωση πολύδυμης κύησης) που επιθυμεί να αποκτήσει η αιτούσα“. Η αιτούσα είχε έρθει σε επαφή με την παραπάνω γυναίκα, η οποία συμφώνησε να τη συνδράμει, ούσα υγιής και κατάλληλη προς τούτο, μέσω του ως άνω Κέντρου Γονιμότητας, το οποίο επιχείρησε δύο φορές την εμφύτευση των τεχνητά γονιμοποιημένων ωαρίων της αιτούσας, με σπέρμα άγνωστου δότη, σε αυτήν, χωρίς ωστόσο η τελευταία να καταστεί έγκυος. Ακολούθως, το Κέντρο Γονιμότητας χωρίς να ενημερώσει την αιτούσα προέβη στην εμφύτευση των τεχνητά γονιμοποιημένων ωαρίων της, με σπέρμα άγνωστου δότη στο σώμα της ………. ………. ( ………. ………. ) του ………. ( ………. ) και της ………. ( ………. ), η οποία γεννήθηκε την 28-11-1987, είναι υπήκοος Γεωργίας, φέρει διαβατήριο με αριθμό ………. , είναι κάτοικος Χανίων (οδός ……………… ) και ήταν υγιής και σύμφωνη προκειμένου να υποβληθεί στη διαδικασία αυτή. Η εμβρυομεταφορά ήταν επιτυχής. Το ως άνω Κέντρο Γονιμότητας ενημέρωσε την αιτούσα περί της αλλαγής στο πρόσωπο της κυοφορούσας μετά την εμβρυομεταφορά, σε χρόνο δηλαδή που η αιτούσα δεν είχε καν δυνατότητα παρέμβασης, και ενώ η κυοφορούσα τελούσε στον 7ο μήνα κύησης, διαβεβαιώνοντάς την ότι είχε προβεί και στις απαιτούμενες νόμιμες ενέργειες προκειμένου το κυοφορούμενο να γεννηθεί ως τέκνο δικό της (αιτούσας) και όχι της κυοφορούσας τούτο. Την 19-10-2023 η αιτούσα έγινε μητέρα ενός άρρενος τέκνου που γεννήθηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Χανίων από την ως άνω παρένθετη. Η αιτούσα παρέλαβε το τέκνο της με τη με αριθμό 43/2023 Διάταξη της Εισαγγελέως Ανηλίκων Χανίων, κατόπιν της υποβολής της σε εξέταση DNA με την οποία διαπιστώθηκε ότι είναι η βιολογική του μητέρα, καθώς τότε προέκυψε ότι δεν υφίστατο έτερη δικαστική απόφαση δυνάμει της οποίας να παρέχεται η άδεια στην αιτούσα να μεταφέρει στο σώμα της ………. ………. ( ………. ………. ) του ………. ( ………. ) και της ………. – (- ………. ) των ξένων προς την τελευταία, εξωσωματικά γονιμοποιημένων-ωαρίων της αιτούσας, προκειμένου να κυοφορήσει το τέκνο της αιτούσας, με συνέπεια τούτο να τεκμαίρεται ως τέκνο της κυοφόρου. Το τέκνο της αιτούσας είναι υγιές και συνάγεται εξάλλου, έστω και εκ του αποτελέσματος, ότι συνέτρεχαν άπασες οι προϋποθέσεις προκειμένης της κυοφορίας του από την ………. ………. ( ………. ………. ) του ………. ( ………. ) και της ………. ( ………. ) και της καταλληλότητάς της (ηλικία, υγεία, εν όψει και του γεγονότος ότι η επιλογή της έγινε από το παραπάνω Κέντρο Γονιμότητας, είναι ήδη μητέρα ενός δικού της τέκνου που το γέννησε το έτος 2008, συναίνεσε να κυοφορήσει άνευ αμοιβής το τέκνο της αιτούσας) . Εξάλλου, η ως άνω, ………. ………. με τη με αριθμό ………. /………. /19-3-2024 δήλωσή της στο Προξενικό γραφείο της Πρεσβείας της Ελλάδας στην ………. , αναφέρεται στη συμφωνία που έκανε με το Μεσογειακό Κέντρο Γονιμότητας στα …. για να κυοφορήσει ως παρένθετη μητέρα γονιμοποιημένα ωάρια, προερχόμενα από το γενετικό υλικό της αιτούσας, συναινεί να αναλάβει την επιμέλεια του τέκνου που έτεκε, η αιτούσα, από την οποία έλαβε, την προβλεπόμενη νόμιμη αποζημίωση. Σύμφωνα με τα παραπάνω πραγματικά περιστατικά κρίνεται ότι εν προκειμένω συντρέχει στο πρόσωπο της απούσας -εκκαλούσας λόγος ανώτερης βίας, κατ` άρθρο 255 ΑΚ, εξαιτίας του οποίου δεν άσκησε αίτηση ενώπιον του αρμόδιου Δικαστηρίου έγκαιρα, για την παροχή άδειας μεταφοράς γονιμοποιημένων ωαρίων, αλλά κατέθεσε την απορριφθείσα με την εκκαλουμένη αίτηση μετά την εμβρυομεταφορά και καθ` ο χρόνο το τέκνο της είχε ήδη γεννηθεί, δεδομένου ότι διατηρούσε την πεποίθηση ότι εφόσον έχει σύννομα προβεί στην ενέργεια για τη γυναίκα στην οποία αρχικά επιχειρήθηκε να πραγματοποιηθεί η εμβυομεταφορά, το Μεσογειακό Κέντρο μπορούσε πράγματι να αναλάβει τη διαδικασία, ως τη διαβεβαίωσαν οι εργαζόμενοι σε αυτό, για τη γυναίκα στην οποία πράγματι έγινε η ως άνω πράξη. Εξάλλου, στο πρόσωπο της τελευταίας συνέτρεχαν όλες οι ουσιαστικές προϋποθέσεις που τάσσονται από τη διάταξη του άρθρου 1458 ΑΚ για την παροχή άδειας μεταφοράς των γονιμοποιημένων ωαρίων, οπότε δεν υπήρχε λόγος υπαίτιας παράλειψης της αίτησης για την παροχή αδείας για την εμβρυομεταφορά στο σώμα της, γεγονός που επιρρωνύει την κρίση περί απώλειας εκ μέρους της αιτούσας της προθεσμίας του άρθρου 1458 ΑΚ για τους προαναφερθέντες λόγους ανωτέρας βίας. Ήδη, το Ληξιαρχείο του Δήμου ………. αρνείται την έκδοση ληξιαρχική πράξης γέννησης του τέκνου της αιτούσας λόγω της διαφοροποίησης στο όνομα της κυοφόρου, με συνέπεια τούτο να στερείται της νομικής αναγνώρισης της ταυτότητας του, της διαπίστωσης σε ένα νόμιμο μητρώο ως προς τη γονέα – μητέρα του και της εξασφάλισης δικαιωμάτων αυτού σε βασικές κοινωνικές υπηρεσίες όπως η υγειονομική περίθαλψη και η δικαιοσύνη. Κατά την κρίση του Δικαστηρίου, η άρνηση της χορήγησης αναδρομικά της αιτούμενης αδείας θα αποτελούσε μια καταφανώς αντίθεση προς τον νομοθετικό σκοπό θεσπίσεως της ίδιας της διαδικασίας της παρένθετης μητρότητας, του θεσμού της οικογένειας και του κοινού περί δικαίου αισθήματος.
Κατόπιν τούτων πρέπει να γίνει δεκτή η κρινόμενη αίτηση ως βάσιμη κατ` ουσίαν και να χορηγηθεί από το Δικαστήριο τούτο, αναδρομικά, η δικαστική άδεια με την οποία επιτρέπεται, αναδρομικά, η μεταφορά στο σώμα της ………. ………. ( ………. ………. ) του ………. ( ………. ) και της ….. ………. ( …….. ), ωαρίων, ξένων προς την ίδια, της αιτούσας, εξωσωματικά γονιμοποιημένων με σπέρμα αγνώστου δότη και η κυοφορία τους από αυτήν, κατά τα ειδικότερα οριζόμενα στο διατακτικό της παρούσας. Πρέπει τέλος να διαταχθεί η απόδοση στην εκκαλούσα του παραβόλου άσκησης έφεσης που αυτή κατέθεσε κατ` άρθρο 495 παρ. 3 ΚΠολΔ.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
ΔΙΚΑΖΕΙ την από 30-9-2024 ( ………. /2-10-2024) έφεση κατά της με αριθμό 24/2024 Απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Χανίων (εκούσια δικαιοδοσία) με παρισταμένη την εκκαλούσα.
ΔΕΧΕΤΑΙ τυπικά και ουσιαστικά την έφεση.
ΕΞΑΦΑΝΙΖΕΙ την με αριθμό 24/2024 Απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Χανίων.
ΚΡΑΤΕΙ την υπόθεση και δικάζει την από 16-11-2023 (αρ. έκθ. καταθ. ΠΕ………. ………. ………. ) αίτηση.
ΔΕΧΕΤΑΙ την αίτηση.
ΠΑΡΕΧΕΙ στην αιτούσα, ………του ……………..και της ….., αναδρομικά, την άδεια για τη μεταφορά στο σώμα της ………. ………. ( του …….. ………. ) ……. ( ………. ) και της …….. ………. ( ………. ) ωαρίων της ίδιας ( ………. ………. του ………. και της …..), εξωσωματικά γονιμοποιημένων με σπέρμα άγνωστου δότη, προκειμένου η ………. ………. ( ………. ………. ) του ………. ( ………. ) και της ………. (…..) να κυοφορήσει το τέκνο της αιτούσας και, την άδεια για την κυοφορία από την ………. ………. ( ………. ………. ) του ………. ( ………. ) και της ………. ( ………. ) του άρρενος τέκνου που αυτή έτεκε την 19-10-2023, στο Γενικό Νοσοκομείο ……….., ώστε να θεμελιωθεί νομική συγγένεια, κατ`άρθρο 1464 ΑΚ, μεταξύ του τέκνου αυτού και της αιτούσας – μητρός του.
ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την απόδοση στην εκκαλούσα του υπ ’ αριθμ. ………. παραβόλου άσκησης έφεσης.
ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε την 5 Νοεμβρίου 2024 και δημοσιεύθηκε στα Χανιά στο ακροατήριο του και σε έκτακτη δημόσια αυτού συνεδρίαση, χωρίς την παρουσία των διαδίκων, στις 19 Νοεμβρίου 2024.
Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ