Εξαγορά μιας εν λειτουργία επιχείρησης στην Ελλάδα αποκτά όλο και περισσότερο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Δεν είναι εξάλλου αμελητέα τα προνόμια που συνοδεύουν μια τέτοια κίνηση. Πλεονεκτήματα που έχουν να κάνουν ιδίως από τη σκοπιά της φορολογίας. Ουδόλως αμελητέα βεβαίως είναι και η μεγαλύτερη εξασφάλιση της επένδυσης και η εν γένει αποφυγή κινδύνων διάρρηξης της σύμβασης εκ μέρους των πιστωτών κλπ. Εκτός από την παραδοσιακή, άμεση εξαγορά μετοχών, αξιοσημείωτη είναι και η συναλλαγή με τη μορφή της συμμετοχής στο σχήμα μια επιχείρησης, γνωστή ως mergers and acquisitions. Το νομικό πλαίσιο για την εξαγορά μιας επιχείρησης έχει να κάνει με την μορφή της εταιρίας, τις ιδιαιτερότητες της εκάστοτε επιχείρησης αλλά και με το αντικείμενο που μεταβιβάζεται.
Στα επιμέρους τώρα ζητήματα, παρατηρούμε τα εξής:
SHARE DEAL αφορά στην αγορά των μετοχών/μεριδίων μιας εταιρίας. Ανάλογα με τη μορφή της εταιρείας εφαρμόζονται και οι αντίστοιχοι κανόνες ,όπως τρόπος (συμβολαιογραφικά ή με Ιδιωτικό Συμφωνητικό) κλπ. Σε κάθε περίπτωση πάντως η δημοσιότητα πλέον μέσω του ΓΕΜΗ είναι υποχρεωτική ανεξαρτήτως τρόπου εξαγοράς.
ASSET DEAL αφορά στην εν όλω ή εν μέρει μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων μιας εταιρίας χωρίς κτήση συμμετοχής στην ίδια την εταιρία. Ειδική μνεία και προσοχή με τον εν λόγω τρόπο πρέπει να γίνει στο άρθρο 479 ΑΚ περί προστασίας των δανειστών του μεταβιβάζοντος, έναντι των οποίων ήταν υπέγγυα η μεταβιβαζόμενη περιουσία, η οποία ως οικονομική ενότητα ενέχει και τη δυναμική ανάπτυξης οικονομικής δραστηριότητας του φορέα της, με αντίστοιχη αύξηση των οικονομικών δυνατοτήτων του τελευταίου προς αντιμετώπιση των χρεών του. Τυχόν χρέη, τα οποία ανήκουν στην περιουσία ή την επιχείρηση και τα οποία να υπήρχαν ήδη κατά το χρόνο μεταβίβασης, ως και γνώση του αποκτώντος για μεταβίβαση μοναδικού ή σημαντικότερου περιουσιακού συνόλου, παρέχει δικαίωμα στο δανειστή για ενεργοποίηση της εν λόγω διατάξεως. Μοναδική εξαίρεση έχει κριθεί ότι αποτελεί η ύπαρξη βαρών υπέρμετρα της αξίας του περιουσιακού στοιχείου (asset).
Σε κάθε περίπτωση επιλογή της μορφής της μεταβίβασης, σπουδαίο λόγο διαδραματίζει, πέραν της ευθύνης, το ζήτημα της φορολογίας. Όλα αυτά (και άλλα νομικά, τεχνικά και οικονομικά ζητήματα) θα πρέπει να ερευνώνται διεξοδικά πριν την τελική απόφαση του υποψηφίου επενδυτή ή αγοραστή.