Νομικές διαδικασίες και απαραίτητα δικαιολογητικά για την ίδρυση μιας startup

Η νεοφυής επιχείρηση (startup) είναι μια σχετικά νέα μορφή επιχείρησης που χαρακτηρίζεται από την καινοτομία, την ταχεία ανάπτυξη και το κλιμακούμενο επιχειρηματικό μοντέλο. Σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία, ως νεοφυής επιχείρηση νοείται κάθε επιχείρηση που είναι εγγεγραμμένη στο Εθνικό Μητρώο Νεοφυών Επιχειρήσεων. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το άρθρο 70 του Ν. 4914/2022, η εγγραφή των νεοφυών επιχειρήσεων στο Μητρώο της «Εθνικό Μητρώο Νεοφυών Επιχειρήσεων Α.Ε.» γίνεται με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της εταιρείας, μετά από σχετική αίτηση της επιχείρησης και θετική εισήγηση από επιτροπή αξιολόγησης.

Οι νεοφυείς επιχειρήσεις μπορούν να έχουν διάφορες νομικές μορφές, όπως Ανώνυμη Εταιρεία (Α.Ε.), Εταιρεία Περιορισμένης Ευθύνης (Ε.Π.Ε.) ή Ιδιωτική Κεφαλαιουχική Εταιρεία (Ι.Κ.Ε.). Το Εθνικό Μητρώο Νεοφυών Επιχειρήσεων, γνωστό και ως “ElevateGreece”, έχει ως στόχο την καταγραφή και υποστήριξη των νεοφυών επιχειρήσεων στην Ελλάδα. Επιπλέον, το Μητρώο παρακολουθεί και συνεργάζεται με άλλους συντελεστές του οικοσυστήματος καινοτομίας, όπως φορείς της Γενικής Κυβέρνησης, Ερευνητικά Κέντρα και ΑΕΙ. Σύμφωνα με το άρθρο 68 του Ν. 4914/2022, οι βασικοί σκοποί του Μητρώου περιλαμβάνουν:

  1. Τη χαρτογράφηση του οικοσυστήματος των νεοφυών επιχειρήσεων
  2. Τη δικτύωση μεταξύ των επιχειρήσεων και με την ευρύτερη επιχειρηματική κοινότητα
  3. Την προώθηση της εξωστρέφειας των επιχειρήσεων
  4. Τη δημιουργία βάσης δεδομένων για εξειδικευμένες θέσεις εργασίας
  5. Τη λειτουργία ως πόλος έλξης για επενδυτές

Για την ίδρυση μιας startup στην Ελλάδα, πρέπει να ακολουθήσετε συγκεκριμένες νομικές διαδικασίες. Ας δούμε τα βασικά βήματα:

  1. Επιλογή νομικής μορφής: Οι πιο συνηθισμένες νομικές μορφές για startups είναι η Ιδιωτική Κεφαλαιουχική Εταιρεία (ΙΚΕ), η Εταιρεία Περιορισμένης Ευθύνης (ΕΠΕ) και η Ανώνυμη Εταιρεία (ΑΕ).
  1. Σύσταση εταιρείας: Σύμφωνα με το άρθρο 9 του Ν. 4919/2022, η σύσταση της εταιρείας γίνεται μέσω της Υπηρεσίας Μίας Στάσης (ΥΜΣ). Οι ιδρυτές ή ο εξουσιοδοτημένος εκπρόσωπός τους πρέπει να:

– Υποβάλουν αίτηση και τα απαραίτητα δικαιολογητικά. Σύμφωνα με το άρθρο 9 του Ν. 4919/2022, απαιτείται η υποβολή νομίμως υπογεγραμμένης πρότυπης αίτησης.

– Καταθέσουν το καταστατικό της εταιρεία το οποίο αποτελεί το  βασικό έγγραφο που καθορίζει τη νομική μορφή και τη δραστηριότητα της εταιρείας. Πρέπει να είναι υπογεγραμμένο από όλους τους ιδρυτές ή τους εξουσιοδοτημένους εκπροσώπους τους.

  1. Έλεγχος και καταχώριση: Η ΥΜΣ ελέγχει τη νομιμοποίηση του αιτούντος, την πληρότητα των εγγράφων και διενεργεί προέλεγχο της επωνυμίας και του διακριτικού τίτλου.
  1. Εγγραφή στο ΓΕΜΗ: Η εταιρεία εγγράφεται στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο (ΓΕΜΗ).
  1. Απόδοση ΑΦΜ: Η ΥΜΣ μεριμνά για την απόδοση Αριθμού Φορολογικού Μητρώου (ΑΦΜ) στην εταιρεία.
  1. Ηλεκτρονική διαδικασία: Σύμφωνα με το άρθρο 22 του Ν. 5039/2023, υπάρχει η δυνατότητα σύστασης εταιρείας μέσω της Ηλεκτρονικής Υπηρεσίας Μίας Στάσης (e-ΥΜΣ). Οι ιδρυτές μπορούν να επαληθεύσουν την ταυτότητά τους ηλεκτρονικά και να προχωρήσουν στη σύσταση της εταιρείας εξ αποστάσεως.
  1. Δήλωση έναρξης επιχειρηματικής δραστηριότητας: Σύμφωνα με το άρθρο 4 της ΠΟΛ 1006/2014, πρέπει να υποβληθεί δήλωση έναρξης επιχειρηματικής δραστηριότητας στη Φορολογική Διοίκηση πριν από την πραγματοποίηση οποιασδήποτε συναλλαγής.
  1. Άδειες και εγκρίσεις: Επιπλέον, σύμφωνα με το άρθρο 5 της Εγκυκλίου 63577/2018, οι ιδρυτές ή ο εξουσιοδοτημένος εκπρόσωπός τους πρέπει να συμπληρώσουν και να χορηγήσουν στην ΥΜΣ έγγραφη εντολή για τη διεκπεραίωση των απαραίτητων ενεργειών σύστασης της εταιρείας.

Ανάλογα με τη νομική μορφή της startup και τη συγκεκριμένη δραστηριότητά της, μπορεί να απαιτούνται πρόσθετα δικαιολογητικά ή άδειες. Για την εγγραφή μιας επιχείρησης στο Εθνικό Μητρώο Νεοφυών Επιχειρήσεων, υπάρχουν συγκεκριμένα κριτήρια και προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούνται. Σύμφωνα με το άρθρο 70 του Ν. 4914/2022, η εγγραφή γίνεται με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της «Εθνικό Μητρώο Νεοφυών Επιχειρήσεων Α.Ε.», μετά από σχετική αίτηση της επιχείρησης και θετική εισήγηση από επιτροπή αξιολόγησης.

Τα βασικά κριτήρια για την εγγραφή μιας επιχείρησης στο Μητρώο είναι:

  1. **Νομική Μορφή**: Η επιχείρηση πρέπει να έχει τη νομική μορφή ΙΚΕ, ΕΠΕ ή ΑΕ, με έδρα στην Ελλάδα. Εναλλακτικά, μπορεί να διατηρεί θυγατρική εταιρεία ή υποκατάστημα στην Ελλάδα εάν η έδρα της βρίσκεται στο εξωτερικό. Εξαιρούνται οι μονοπρόσωπες ΙΚΕ και ΕΠΕ.
  2. **Διάρκεια Λειτουργίας**: Η επιχείρηση δεν πρέπει να έχει υπερβεί τα 8 έτη λειτουργίας από τη σύστασή της κατά την ημερομηνία υποβολής της αίτησης.
  3. **Αριθμός Εργαζομένων**: Ο αριθμός των εργαζομένων δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 250 Ετήσιες Μονάδες Εργασίας (ΕΜΕ).
  4. **Κύκλος Εργασιών**: Ο ετήσιος κύκλος εργασιών δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 50 εκατομμύρια ευρώ.
  5. **Καινοτομία**: Η επιχείρηση πρέπει να επιδεικνύει καινοτομία στο επιχειρηματικό της μοντέλο ή στην τεχνολογία που χρησιμοποιεί.
  6. **Προοπτικές Ανάπτυξης**: Η επιχείρηση πρέπει να έχει προοπτικές ταχείας κλιμάκωσης των πωλήσεων στην παγκόσμια αγορά.

Σύμφωνα με το άρθρο 72 του Ν. 4914/2022, η διαδικασία αξιολόγησης των αιτήσεων περιλαμβάνει τα εξής στάδια:

  1. Υποβολή αίτησης από την ενδιαφερόμενη επιχείρηση.
  2. Αξιολόγηση της αίτησης από επιτροπή αξιολόγησης.
  3. Θετική εισήγηση από την επιτροπή αξιολόγησης.
  4. Τελική έγκριση από το Διοικητικό Συμβούλιο της «Εθνικό Μητρώο Νεοφυών Επιχειρήσεων Α.Ε.».

Ρητέον ότι οι λεπτομέρειες σχετικά με τη διαδικασία εγγραφής, τις προϋποθέσεις και τα κριτήρια αξιολόγησης καθορίζονται από τον Εσωτερικό Κανονισμό Λειτουργίας της εταιρείας.