Whistleblowing

Με τον Νόμο 4990/2022 για την προστασία προσώπων που αναφέρουν παραβιάσεις Ενωσιακού δικαίου που ενσωματώνει την Οδηγία στην Ελληνική έννομη τάξη, προωθείται η ενίσχυση της επιβολής του δικαίου και των πολιτικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσω της θέσπισης κοινών ελάχιστων προτύπων που θα διασφαλίζουν υψηλό επίπεδο προστασίας των προσώπων που αναφέρουν παραβιάσεις του δικαίου της ΕΕ. Σκοπός (ratio) της Οδηγίας και κατ’ επέκταση του νόμου 4990/22, είναι ακριβώς η προστασία και διασφάλιση προστασίας των προσώπων, τα οποία θα αναφέρουν τυχόν παραβιάσεις του ενωσιακού δικαίου στις Αρχές.

Η αρτιγέννητη διάταξη θεσπίζει υποχρεώσεις για δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς αναφορικά με τη σύσταση εσωτερικών διαύλων αναφοράς παραβιάσεων στον δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, την καθιέρωση της της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας ως ενιαίου εξωτερικού εθνικού δίαυλου αναφοράς παραβιάσεων, τη θέσπιση των γενικών κανόνων για την υποβολή και παρακολούθηση των αναφορών, την προστασία της εμπιστευτικότητας των αναφορών και των προσωπικών δεδομένων των προσώπων που αναφέρουν παραβιάσεις, και τέλος την εφαρμογή ισχυρών μέτρων προστασίας για τα πρόσωπα αυτά. Προσοχή όμως! Όχι κάθε παραβίαση νομοθεσίας αλλά αποκλειστικά εκείνης που άπτεται των κρίσιμων τομέων του Ενωσιακού Δικαίου (πχ ασφάλεια προϊόντων και τροφίμων, προστασία περιβάλλοντος, δημοσίων συμβάσεων κλπ). Σημειωτέον ότι ο νόμος δεν τυγχάνει εφαρμογή στο πεδίο άμυνας και ασφάλειας κάθε κράτους μέλους.

Τα εν λόγω πρόσωπα λοιπόν, προστατεύονται από την νομοθεσία, με πανομοιότυπο τρόπο που προστατεύονταν οι μάρτυρες δημοσίου συμφέροντος με βάση τα άρ, 47 και 218 ΚΠΔ. Η εφαρμογή στην πράξη των νέων διατάξεων μετά βεβαιότητας θα προσδώσει μεγαλύτερη ασφάλεια στον πληροφοριοδότη, ήτοι το  ασφαλές λιμάνι (<< safe harbour >> κατά τον ορισμό της οδηγίας ) και στην εν γένει διαφύλαξη των προσωπικών του δεδομένων στο πλαίσιο της διαχείρισης των εν λόγω αναφορών. Έτσι επέρχεται διαφάνεια με απόρροια την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής ζωής, συνθήκη αναγκαία για την εύρυθμη λειτουργία κάθε ευνομούμενου κράτους .